Business Coaching Cho Doanh Nghiệp SME: Khi Nào Cần – Giải Quyết Vấn Đề Gì – Ai Phù Hợp

Hệ quả thường thấy là:

• Doanh nghiệp học rất nhiều nhưng không thay đổi được cách vận hành

• Chủ doanh nghiệp ngày càng bận, mệt và mất phương hướng

• Coaching bị đánh đồng với đào tạo, tư vấn hay truyền cảm hứng

Vấn đề không nằm ở Business Coaching, mà nằm ở việc hiểu sai bản chất và dùng sai công cụ.

Business Coaching là gì?

Business Coaching là quá trình đồng hành có hệ thống giữa coach và chủ doanh nghiệp/ban lãnh đạo, nhằm giúp doanh nghiệp làm rõ trục chiến lược, vai trò lãnh đạo và cách vận hành phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

Khác với đào tạo hay tư vấn, business coaching không tập trung vào việc “dạy thêm kiến thức”, mà tập trung vào việc soi rõ cách doanh nghiệp đang vận hành và cách người lãnh đạo đang đứng trong hệ đó.

Business Coach:

• Không làm thay

• Không quyết định thay

• Không vận hành thay

Vai trò cốt lõi của coach là giữ trục tư duy, phản biện và tạo không gian đủ sâu để người lãnh đạo ra quyết định đúng.

Khi nào doanh nghiệp SME thực sự cần Business Coaching?

Không phải doanh nghiệp nào cũng cần Business Coaching. Nhưng với các SME đang tăng trưởng, coaching doanh nghiệp đặc biệt phù hợp khi doanh nghiệp rơi vào một trong những trạng thái sau.

Thứ nhất, doanh nghiệp tăng trưởng nhưng ngày càng rối.

Doanh thu tăng, nhân sự nhiều hơn, nhưng mọi quyết định vẫn dồn về một người. Chủ doanh nghiệp bị kéo sâu vào vận hành và không còn thời gian cho chiến lược.

Thứ hai, chủ doanh nghiệp làm rất nhiều nhưng không rõ mình đang làm gì.

Cảm giác bận rộn liên tục, xử lý sự vụ không ngừng, nhưng không thấy doanh nghiệp tiến lên theo một hướng rõ ràng.

Thứ ba, doanh nghiệp bước vào giai đoạn chuyển mình.

Ví dụ từ 10 lên 30 nhân sự, từ founder-led sang có quản lý trung gian, hoặc từ làm theo bản năng sang cần hệ thống. Giai đoạn này không thiếu kiến thức, mà thiếu định vị vai trò lãnh đạo.

Thứ tư, doanh nghiệp đối diện khủng hoảng hoặc tái cấu trúc.

Xung đột nội bộ, nhân sự chủ chốt rời đi, dòng tiền căng, chiến lược cũ không còn phù hợp. Khi đó, điều lãnh đạo cần nhất không phải là lời khuyên vội vàng, mà là một trục tư duy vững để ra quyết định.

Business Coaching giải quyết vấn đề gì cho SME?

Một chương trình Business Coaching bài bản không giải quyết từng triệu chứng riêng lẻ, mà tập trung vào những điểm nghẽn cốt lõi của hệ doanh nghiệp.

Trước hết là trục chiến lược.

Doanh nghiệp đang chơi cuộc chơi nào, mục tiêu thật sự là gì, và trong giai đoạn này nên làm – không nên làm điều gì.

Tiếp theo là vai trò của chủ doanh nghiệp.

Chủ doanh nghiệp đang là người trực tiếp “gánh việc” hay là người thiết kế hệ thống? Việc nào bắt buộc phải do mình làm, và việc nào cần buông để doanh nghiệp lớn lên.

Thứ ba là cách ra quyết định và vận hành.

Quyết định dựa trên cảm xúc hay dữ liệu? Doanh nghiệp đang xử lý gốc rễ hay chỉ vá lỗi? Ai chịu trách nhiệm cuối cùng cho từng quyết định quan trọng?

Thứ tư là con người và đội ngũ.

Vấn đề nằm ở năng lực con người hay cấu trúc tổ chức? Đội ngũ thiếu kỹ năng hay thiếu định hướng? Vai trò lãnh đạo đã đủ rõ để đội ngũ bám theo chưa?

Cuối cùng là năng lượng và nhịp phát triển.

Doanh nghiệp đang tăng trưởng bằng cách đốt sức cá nhân hay đang tích lũy hệ thống đủ bền cho 12–24 tháng tới?

Business Coaching khác gì Consulting?

Đây là điểm doanh nghiệp Việt nhầm lẫn nhiều nhất.

Consulting phù hợp khi doanh nghiệp cần giải pháp cụ thể cho một bài toán rõ ràng. Consultant phân tích, đề xuất phương án và thường gắn với dự án.

Business Coaching thì khác.

Coach cho chủ doanh nghiệp không mang đến một bản giải pháp sẵn, mà giúp người lãnh đạo nhìn rõ vấn đề của chính mình trong hệ doanh nghiệp, từ đó tự ra quyết định đúng.

Nói ngắn gọn:

• Consulting tập trung vào bài toán

• Business Coaching tập trung vào người lãnh đạo và hệ thống ra quyết định

Với SME, khi vấn đề nằm ở vai trò – tư duy – cấu trúc, coaching thường mang lại giá trị bền vững hơn.

Ai không phù hợp với Business Coaching?

Business Coaching không dành cho tất cả mọi người.

Coaching sẽ không hiệu quả nếu:

• Chủ doanh nghiệp muốn có câu trả lời nhanh, làm thay

• Không sẵn sàng nhìn lại chính mình

• Không chấp nhận rằng mình có thể đang là “điểm nghẽn” của doanh nghiệp

Coaching chỉ phát huy tác dụng khi chủ doanh nghiệp sẵn sàng đứng đúng vai trò lãnh đạo, thay vì tiếp tục gồng gánh mọi thứ.

Kết luận

Business Coaching không phải cây đũa thần. Nhưng nếu được dùng đúng lúc – đúng người – đúng vai, đây là một trong những công cụ mạnh nhất giúp doanh nghiệp SME thoát bế tắc, giữ trục chiến lược và phát triển bền vững.

Nếu anh/chị là chủ doanh nghiệp đang tăng trưởng, cảm thấy mình ngày càng bận nhưng doanh nghiệp không nhẹ hơn, thì việc dừng lại để nhìn lại hệ thống tư duy và vai trò lãnh đạo là một bước rất đáng cân nhắc.

Xem thêm

• 7 vấn đề cốt lõi Business Coaching giúp SME thoát vòng luẩn quẩn vận hành

• Coaching vs Consulting: Doanh nghiệp Việt đang nhầm lẫn ở đâu?

• Vì sao Business Coaching thất bại nếu chủ doanh nghiệp không “đứng đúng vai”?