Case Study: Coaching Chiến Lược Giúp Doanh Nghiệp Tăng Trưởng Mà Không Cần Mở Rộng Nhân Sự

Doanh nghiệp trong case này là một công ty dịch vụ B2B, quy mô khoảng 30 nhân sự, tăng trưởng đều trong 3 năm liên tiếp. Doanh thu không giảm, khách hàng vẫn có, đội ngũ nhìn bên ngoài khá ổn.
Nhưng khi người sáng lập tìm đến business coaching, câu đầu tiên anh nói là:

“Doanh nghiệp vẫn chạy, nhưng tôi thì không chạy nổi nữa.”

Anh làm việc từ sáng đến tối, tham gia hầu hết các quyết định quan trọng, và luôn có cảm giác nếu mình dừng lại, mọi thứ sẽ rối.

Phản xạ đầu tiên của anh – cũng là phản xạ rất quen thuộc ở SME Việt – là:

“Chắc mình phải tuyển thêm người.”

Vấn đề thật sự không nằm ở thiếu người

Trong giai đoạn đầu, coaching không đi thẳng vào giải pháp.

Chúng tôi dành thời gian nhìn lại cách doanh nghiệp đang được vận hành, thay vì chỉ nhìn vào kết quả.

Ba điểm nổi bật dần hiện ra:

Thứ nhất, rất nhiều quyết định bị dồn về một người.

Không phải vì đội ngũ yếu, mà vì vai trò và quyền hạn chưa được xác định rõ. Mọi việc “quan trọng” đều quay về người sáng lập.

Thứ hai, doanh nghiệp hoạt động theo quán tính tăng trưởng.

Việc nào có khách thì làm, việc nào có cơ hội thì nhận. Không có một trục rõ ràng để quyết định nên nhận việc gì, và nên từ chối việc gì.

Thứ ba, người lãnh đạo đang làm quá nhiều việc “đúng”, nhưng không còn làm việc “đúng vai”.

Anh vừa là người ra quyết định chiến lược, vừa là người xử lý vận hành, vừa là người giải quyết xung đột.

Trong bối cảnh đó, việc tuyển thêm người chỉ khiến hệ thống phức tạp hơn, chứ không làm doanh nghiệp nhẹ đi.

Coaching chiến lược bắt đầu từ một câu hỏi rất khó

Một câu hỏi được lặp lại nhiều lần trong quá trình coaching là:

“Việc này có bắt buộc phải là anh không?”

Câu hỏi nghe đơn giản, nhưng lại buộc người lãnh đạo phải đối diện với nhiều điều:

• Sự kiểm soát

• Nỗi lo mất chất lượng

• Và cả cảm giác “nếu không làm thì mình không còn giá trị”

Coaching doanh nghiệp ở giai đoạn này không nhằm ép buông, mà giúp người lãnh đạo nhìn rõ vai trò nào đang thực sự cần mình, và vai trò nào đang giữ mình lại.

Điều chỉnh chiến lược không nằm ở việc làm nhiều hơn

Thay vì mở rộng nhân sự, doanh nghiệp tập trung vào ba điều chỉnh chiến lược:

Một là, làm rõ lại trục kinh doanh.

Không phải khách hàng nào cũng phù hợp. Không phải doanh thu nào cũng đáng nhận. Khi trục rõ hơn, rất nhiều việc “tốn sức” tự động được loại bỏ.

Hai là, tái định nghĩa vai trò lãnh đạo.

Người sáng lập dừng việc can thiệp vào các quyết định vận hành hàng ngày, chuyển sang giữ vai trò định hướng, phản biện và ra quyết định ở những điểm then chốt.

Ba là, tạo không gian để đội ngũ tự lớn lên.

Khi không còn bị “giữ tay”, một số quản lý bắt đầu chủ động hơn, chịu trách nhiệm rõ hơn. Không phải ai cũng phù hợp, nhưng những người ở lại thì thực sự trưởng thành.

Kết quả: Doanh nghiệp tăng trưởng, nhưng hệ thống nhẹ hơn

Sau khoảng 6 tháng, doanh nghiệp ghi nhận những thay đổi rất rõ:

• Doanh thu tiếp tục tăng, dù không tuyển thêm nhân sự

• Người lãnh đạo giảm đáng kể thời gian xử lý sự vụ

• Đội ngũ quản lý chủ động hơn trong quyết định

• Doanh nghiệp bắt đầu có nhịp vận hành ổn định, không phụ thuộc vào một cá nhân

Điều quan trọng nhất không nằm ở con số, mà ở cảm nhận của người lãnh đạo:

“Lần đầu tiên sau nhiều năm, tôi cảm thấy mình đang dẫn dắt doanh nghiệp, chứ không phải bị doanh nghiệp kéo đi.”

Bài học rút ra từ case study này

Doanh nghiệp SME không phải lúc nào cũng cần:

• Tuyển thêm người

• Mở rộng quy mô

• Hay áp dụng thêm công cụ

Rất nhiều khi, điều doanh nghiệp cần là:

• Làm rõ trục chiến lược

• Đặt lại vai trò lãnh đạo

• Và dừng lại để nhìn hệ thống mình đang tạo ra

Đó chính là điểm mà coach cho chủ doanh nghiệp tạo ra giá trị – không bằng việc làm thay, mà bằng việc giúp người lãnh đạo đứng đúng vai.

Kết luận

Case study này không phải để nói rằng coaching là “giải pháp cho mọi doanh nghiệp”.

Nhưng nó cho thấy một điều rất rõ:

Tăng trưởng bền vững không nhất thiết phải đi kèm với mở rộng nhân sự.

Rất nhiều khi, tăng trưởng đến từ việc bỏ bớt, không phải làm thêm.

Nếu doanh nghiệp của chúng ta đang:

• Tăng trưởng nhưng ngày càng nặng

• Người lãnh đạo ngày càng kiệt sức

• Và mọi thứ phụ thuộc quá nhiều vào một người

Thì có thể vấn đề không nằm ở quy mô, mà nằm ở cách chúng ta đang dẫn dắt doanh nghiệp.

 Xem thêm

• Business Coaching Cho Doanh Nghiệp SME: Khi Nào Cần – Ai Phù Hợp?

• 7 Vấn Đề Cốt Lõi Business Coaching Giúp SME Thoát Bế Tắc Vận Hành

• Coaching Vs Consulting: Doanh Nghiệp Việt Đang Nhầm Lẫn Ở Đâu?