Vai Trò Của Business Coach Trong Giai Đoạn Tái Cấu Trúc Doanh Nghiệp

Tái cấu trúc hiếm khi bắt đầu từ sự chủ động

Phần lớn doanh nghiệp không bước vào tái cấu trúc vì muốn “làm mới”.

Họ bước vào tái cấu trúc vì không còn lựa chọn nào khác.

Doanh thu chững lại.

Đội ngũ bắt đầu rạn nứt.

Những quyết định trước đây từng đúng, bây giờ không còn hiệu quả.

Và ở trung tâm của tất cả những điều đó thường là một người lãnh đạo đang vừa mệt, vừa lo, vừa phải tỏ ra mạnh mẽ.

Trong bối cảnh như vậy, câu hỏi thường trực trong đầu họ là:

“Mình nên làm gì tiếp theo cho nhanh?”

Nhưng tái cấu trúc hiếm khi thất bại vì thiếu hành động.

Nó thất bại vì hành động được đưa ra trong trạng thái quá nhiễu.

Khi doanh nghiệp “làm rất nhiều” nhưng càng làm càng rối

Một phản xạ rất quen thuộc của doanh nghiệp Việt khi tái cấu trúc là bắt đầu bằng giải pháp:

• Thay người

• Cắt giảm

• Đổi mô hình

• Áp hệ thống mới

Những việc này không sai.

Nhưng khi được làm trong lúc người lãnh đạo chưa rõ mình đang đứng ở đâu, chúng thường tạo thêm áp lực thay vì tạo ra trật tự mới.

Nhiều doanh nghiệp sau vài tháng tái cấu trúc nhận ra:

• Tổ chức khác đi, nhưng không nhẹ hơn

• Nhân sự thay đổi, nhưng mâu thuẫn vẫn còn

• Chiến lược mới ra đời, nhưng niềm tin thì giảm

Đây là lúc nhiều chủ doanh nghiệp bắt đầu tìm đến business coaching – không phải vì họ thiếu giải pháp, mà vì họ không còn chắc mình đang ra quyết định trong trạng thái đúng.

Business Coach không tái cấu trúc doanh nghiệp thay bạn

Điểm này cần được nói rất rõ.

Business Coach không:

• Vẽ lại sơ đồ tổ chức

• Quyết định cắt ai, giữ ai

• Chọn chiến lược thay cho lãnh đạo

Vai trò của Business Coach trong tái cấu trúc là giữ cho người ra quyết định không bị cuốn theo khủng hoảng.

Khi mọi thứ xung quanh đều yêu cầu “phải xử lý ngay”, coach giúp lãnh đạo:

• Chậm lại một nhịp

• Nhìn lại toàn cảnh

• Và tự hỏi: “Quyết định này xuất phát từ sự rõ ràng, hay từ sự sợ hãi?”

Đó là giá trị lớn nhất của coaching doanh nghiệp trong giai đoạn nhạy cảm này.

Tái cấu trúc thường không vấp ở chiến lược, mà vấp ở vai trò lãnh đạo

Rất nhiều ca tái cấu trúc thất bại không phải vì chiến lược sai, mà vì:

• Mọi quyết định vẫn quay về một người

• Vai trò lãnh đạo và vận hành bị trộn lẫn

• Người đứng đầu không có không gian để suy nghĩ cho đúng

Business Coach không nói lãnh đạo phải buông hay phải giao quyền.

Coach đặt câu hỏi để lãnh đạo tự nhìn thấy cái giá của việc không thay đổi vai trò.

Ví dụ:

• Việc nào thực sự cần anh/chị quyết?

• Việc nào đang quay về vì thói quen?

• Nếu tiếp tục như hiện tại, doanh nghiệp sẽ ra sao trong 12 tháng tới?

Những câu hỏi này không dễ chịu, nhưng rất cần thiết trước khi đụng đến bất kỳ tái cấu trúc nào.

Điều chỉnh nhịp – không phải ép tốc độ

Một sai lầm khác trong tái cấu trúc là làm quá nhanh.

Thay đổi dồn dập, quyết định liên tục, thông báo chồng chéo – khiến đội ngũ không kịp hiểu mình đang đi đâu. Khi đó, sự chống đối không đến từ ác ý, mà từ sự mất phương hướng.

Business Coach giúp lãnh đạo:

• Nhận ra nhịp nào là quá nhanh

• Phân biệt việc cần làm ngay và việc cần chờ

• Giữ cho tổ chức có thời gian “thở” trong thay đổi

Tái cấu trúc bền vững hiếm khi là cú bẻ lái gấp.

Nó thường là chuỗi điều chỉnh nhỏ nhưng nhất quán.

Khi nào Business Coach thực sự tạo ra khác biệt?

Business Coach tạo ra giá trị lớn nhất khi:

• Doanh nghiệp đang ở giữa thay đổi

• Lãnh đạo phải đưa ra nhiều quyết định khó

• Và không có đủ không gian để nghĩ cho rõ

Một coach cho chủ doanh nghiệp không giúp anh/chị tránh đau.

Nhưng giúp anh/chị tránh những cái giá không cần trả: trả giá vì quyết định vội, vì giữ sai vai, vì thay đổi sai nhịp.

Kết luận

Tái cấu trúc doanh nghiệp không bắt đầu từ sơ đồ, quy trình hay chiến lược.

Nó bắt đầu từ cách người lãnh đạo đứng lại, nhìn mình và nhìn tổ chức.

Business Coach không làm thay việc tái cấu trúc.

Nhưng trong những giai đoạn nhiều nhiễu nhất, coach chính là người giúp lãnh đạo giữ được sự tỉnh táo để tái cấu trúc đúng thứ cần thay đổi.

Nếu doanh nghiệp của chúng ta đang ở giữa một giai đoạn khó,

có lẽ điều cần nhất lúc này không phải là thêm giải pháp,

mà là một khoảng dừng đủ an toàn để ra quyết định cho đúng.

 Xem thêm

• Business Coaching Cho Doanh Nghiệp SME: Khi Nào Cần – Ai Phù Hợp?

• Case Study: Coaching Chiến Lược Giúp Doanh Nghiệp Tăng Trưởng Mà Không Cần Mở Rộng Nhân Sự

• Coaching Vs Consulting: Doanh Nghiệp Việt Đang Nhầm Lẫn Ở Đâu?