Một CEO đặt mục tiêu khá rõ cho năm tới: “Doanh thu phải tăng 30%.” Ngay sau đó, Leadership Team bắt đầu bàn về những việc có thể làm. Marketing đề xuất tăng ngân sách quảng cáo, Sales muốn tuyển thêm người, Product nghĩ đến sản phẩm mới, còn một hướng khác là mở thêm thị trường.
Không có đề xuất nào vô lý. Nhưng nếu ngồi cùng CEO ở thời điểm này, tôi sẽ chưa vội hỏi “Chúng ta cần làm gì để tăng 30%?” Tôi muốn nhìn lại kết quả hiện tại trước: Doanh thu chưa tăng được như kỳ vọng vì chúng ta đang thiếu khách hàng, bán chưa tốt, mất khách hàng cũ, hay năng lực hiện tại chưa đáp ứng được mức tăng trưởng đó?
Câu hỏi này quan trọng vì cùng một mục tiêu tăng 30%, mỗi doanh nghiệp có thể đang gặp một bài toán hoàn toàn khác. Nếu lượng khách hàng tiềm năng chưa đủ, Marketing có thể là nơi cần đầu tư. Nhưng nếu lead đã đủ mà tỷ lệ chốt thấp, tăng thêm quảng cáo chưa chắc giải quyết được vấn đề. Nếu Sales vẫn bán tốt nhưng khách hàng cũ rời đi nhanh, câu chuyện lại nằm ở retention. Và nếu đơn hàng vẫn tăng nhưng Operations đã quá tải, tiếp tục thúc Sales có thể khiến vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn.
Vì vậy, mục tiêu tăng 30% chưa phải là lý do để lập tức làm thêm nhiều việc. Trước hết, Leadership Team cần hiểu điều gì đang khiến doanh thu hiện tại chưa tăng được như kỳ vọng. Khi câu trả lời đủ rõ, chúng ta mới có cơ sở để quyết định nên đầu tư thêm vào Marketing, Sales, Product, Retention, Pricing hay năng lực vận hành.
Giả sử doanh nghiệp đang có doanh thu 100 tỷ và muốn đạt 130 tỷ trong năm tới. Khoảng cách 30 tỷ cho chúng ta biết quy mô của mục tiêu, nhưng chưa nói được phần doanh thu tăng thêm sẽ đến từ đâu. Nếu lượng lead hiện tại chưa đủ, bài toán có thể nằm ở khả năng tạo demand. Nhưng nếu lượng lead đã tăng mạnh trong khi conversion liên tục giảm, đổ thêm ngân sách vào quảng cáo chỉ đưa nhiều khách hàng tiềm năng hơn vào một hệ thống đang chuyển đổi kém. Tương tự, nếu khách hàng mới vẫn tăng nhưng tỷ lệ khách hàng rời đi ngày càng cao, tăng acquisition có thể làm doanh thu phía trước lớn hơn trong khi doanh thu vẫn liên tục mất đi ở phía sau.
Cũng có những doanh nghiệp không gặp vấn đề rõ ràng ở Marketing hay Sales. Nhu cầu thị trường còn tốt, đội Sales vẫn bán được, nhưng Operations đã hoạt động gần hết công suất. Nếu tiếp tục thúc doanh số mà chưa nâng năng lực vận hành, tăng trưởng có thể kéo theo giao hàng chậm, chất lượng giảm và trải nghiệm khách hàng xấu đi. Khi đó, vấn đề không phải doanh nghiệp chưa bán đủ, mà là chưa đủ khả năng phục vụ lượng khách hàng lớn hơn.
Nhìn theo cách này, mục tiêu tăng trưởng chỉ cho CEO biết doanh nghiệp muốn đạt kết quả nào. Trước khi bàn đến giải pháp, Leadership Team còn phải hiểu vì sao với thị trường, khách hàng, đội ngũ và cách vận hành hiện tại, doanh nghiệp chưa đạt được kết quả đó. Nếu chưa trả lời được câu hỏi này, kế hoạch tăng trưởng rất dễ trở thành tập hợp những việc từng phòng ban muốn làm hơn là những việc doanh nghiệp thực sự cần làm.
Khi chưa xác định được constraint, cách dễ tạo cảm giác an toàn nhất là triển khai nhiều sáng kiến cùng lúc. Marketing tăng ngân sách, Sales tuyển thêm người, Product phát triển sản phẩm mới, Operations chạy chương trình cải tiến và CEO tìm kiếm cơ hội ở thị trường khác. Kế hoạch nhìn rất mạnh vì gần như bộ phận nào cũng có một chương trình gắn với mục tiêu +30%, nhưng mỗi chương trình mới đồng thời tiêu thụ tiền, con người và sự chú ý quản trị. Nếu năm sáng kiến cùng chạy mà không rõ sáng kiến nào đang tác động vào giới hạn quan trọng nhất, doanh nghiệp có thể tăng đáng kể khối lượng công việc mà chưa chắc tăng tương ứng khả năng tạo doanh thu.
Hãy hình dung Marketing đang tạo ra lượng lead tương đối tốt nhưng win rate của Sales giảm liên tục trong hai quý. Nếu nguyên nhân thực sự nằm ở quy trình qualification, năng lực bán hàng hoặc value proposition không còn đủ thuyết phục, việc tăng ngân sách quảng cáo có thể làm pipeline lớn hơn nhưng không giải quyết được đoạn đang làm doanh thu thất thoát. Điều cần thay đổi lúc này không phải số lượng hoạt động mà là chất lượng của giả thuyết tăng trưởng: chúng ta tin doanh thu đang bị giữ lại ở đâu, dữ liệu nào ủng hộ nhận định đó và hành động nào có khả năng làm constraint này dịch chuyển?
Đây là điểm khác nhau giữa một Growth Plan và một danh sách sáng kiến. Danh sách sáng kiến trả lời doanh nghiệp có thể làm những gì; Growth Plan cần giải thích tại sao những việc được chọn có khả năng tạo ra kết quả. Một tổ chức có thể triển khai rất nhiều dự án và tạo cảm giác đang tăng tốc, nhưng sự bận rộn tự nó không phải là một chỉ số tăng trưởng.
Điểm nghẽn doanh thu có thể nằm ở nơi CEO ít nghĩ tới nhất
Marketing và Sales thường được nhìn đến đầu tiên khi doanh thu không đạt kỳ vọng vì đây là hai chức năng gần với doanh thu nhất. Nhưng nếu nhìn doanh nghiệp như một hệ thống tăng trưởng, constraint có thể nằm ở nhiều vị trí khác. Một công ty có thể acquisition tốt nhưng retention kém, nghĩa là Sales liên tục mang khách hàng mới vào trong khi khách hàng cũ rời đi gần tương ứng. Một doanh nghiệp khác có conversion và retention đều tốt nhưng năng lực delivery đã gần chạm trần. Khi đó, việc tiếp tục thúc Sales có thể tạo ra doanh thu ngắn hạn nhưng đồng thời làm suy giảm chất lượng phục vụ và khả năng giữ khách hàng trong tương lai.
Pricing cũng có thể là một constraint ít được chú ý. Doanh nghiệp đôi khi cố tăng doanh thu bằng cách bán thêm volume trong khi mức giá, discount hoặc cấu trúc gói sản phẩm chưa phản ánh đúng giá trị tạo ra. Ở một trường hợp khác, mọi chỉ số nội bộ có thể vẫn khá tốt nhưng thị trường hiện tại đơn giản không còn đủ dư địa để tạo thêm 30%. Khi ấy, tối ưu Marketing hay nâng productivity của Sales có thể tạo thêm vài phần trăm tăng trưởng, nhưng không thể tự mình lấp toàn bộ khoảng cách.
Điều này dẫn đến một câu hỏi khó hơn: liệu chính mục tiêu 30% có phù hợp với growth engine hiện tại hay không?Nếu business hiện tại, với thị trường, sản phẩm và năng lực đang có, chỉ có khả năng tạo thêm 10–15%, thì phần còn lại phải đến từ một nguồn tăng trưởng mới: phân khúc khác, thị trường khác, sản phẩm mới, pricing mới hoặc một năng lực mà tổ chức hiện chưa sở hữu. Lúc đó, vấn đề không còn là làm sao ép hệ thống hiện tại chạy nhanh hơn 30%, mà là hệ thống tăng trưởng phải thay đổi như thế nào để mục tiêu 30% trở nên khả thi.
Đây là lý do tôi cho rằng Business Diagnosis nên đi trước một Action Plan tăng trưởng lớn. Chẩn đoán không có nghĩa CEO phải phân tích mọi thứ thật lâu rồi mới được hành động; điều cần thiết chỉ là một giả thuyết đủ rõ về nơi kết quả đang bị giới hạn. Leadership Team có thể nhìn xuyên suốt dòng chảy từ thị trường, demand, lead, conversion, sales productivity đến retention, pricing và delivery capacity để xem đoạn nào đang tạo ra khoảng cách lớn nhất giữa tiềm năng và kết quả thực tế.
Nếu lead đủ nhưng win rate giảm, giả thuyết ưu tiên có thể nằm ở Sales process, năng lực đội ngũ hoặc value proposition. Nếu acquisition vẫn tốt nhưng retention xấu đi, vấn đề cần được tìm sâu hơn trong trải nghiệm khách hàng, product value hoặc customer success. Nếu acquisition, conversion và retention đều ổn nhưng tổ chức không thể phục vụ thêm khách hàng, capacity trở thành ứng viên rõ ràng hơn cho constraint hiện tại. Khi một điểm nghẽn được tháo, điểm nghẽn tiếp theo có thể xuất hiện, vì vậy chẩn đoán tăng trưởng không phải việc đi tìm một “nguyên nhân gốc” vĩnh viễn mà là liên tục xác định nơi nguồn lực có khả năng tạo ra tác động lớn nhất ở từng giai đoạn.
Vì thế, thay vì mở cuộc họp Growth bằng câu hỏi “Chúng ta phải làm gì để tăng doanh thu 30%?”, tôi thích bắt đầu bằng: “Nếu chỉ được tháo một điểm nghẽn để tạo tác động lớn nhất đến doanh thu, đó sẽ là điểm nào?” Không phải vì doanh nghiệp chỉ nên làm một việc, mà vì câu hỏi này buộc Leadership Team phân biệt giữa những việc có thể làm và điều thực sự đang giới hạn kết quả. Khi constraint đủ rõ, những quyết định về Marketing, Sales, Retention, Pricing, Product hay Capacity cũng có cơ sở hơn để trở thành một chiến lược thay vì một danh sách mong muốn.
CEO hiếm khi thiếu ý tưởng để tăng trưởng. Leadership Team cũng không khó để tạo ra một danh sách dài những sáng kiến có thể triển khai. Điều khó hơn là nhìn xuyên qua tất cả những lựa chọn đó để xác định đâu là điểm nếu được tác động đúng sẽ làm toàn bộ hệ thống tăng trưởng dịch chuyển. Vì vậy, trước khi hỏi doanh nghiệp phải làm gì để tăng 30%, hãy làm rõ điều gì đang khiến doanh nghiệp chưa thể tăng trưởng như kỳ vọng. Trong Growth, Action rất quan trọng, nhưng Action chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó tác động vào đúng nơi đang giới hạn tăng trưởng.
Đừng bắt đầu bằng giải pháp. Hãy bắt đầu bằng điểm nghẽn.
Tác giả bài viết: Nguyễn Thiệu

Ý kiến bạn đọc
Những tin cũ hơn
Nghệ thuật lãnh đạo bản thân & Quản trị cảm xúc: Chìa khoá thành công
Mô hình kinh doanh của Tiktok đổi mới sáng tạo từ tư duy thiết kế như thế nào?
Tránh Fomo trong kinh doanh và đầu tư: Bạn có đang rơi vào bẫy?
Chuyên gia Nguyễn Hữu Thi huấn luyện tại Trà Vinh: “Tạo vốn & Quản lý dòng tiền hiệu quả”
Cách Tìm Kiếm và Xác Định Ý Tưởng Kinh Doanh Tốt
Thế nào là một ý tưởng kinh doanh tốt?
Góc Nhìn Chuyên Gia: Tại Sao Tư Duy Quan Trọng Hơn Ý Tưởng Trong Hành Trình Phát Triển Bản Thân?
Chuyên Gia: Tiến sĩ kinh tế Nguyễn Hữu Thi
Văn hóa coaching – Tương lai của quản trị nhân sự hiện đại
Doanh Nghiệp Nên Bắt Đầu Business Coaching Từ Chiến Lược Hay Vận Hành?