Có một logic khá dễ hiểu trong kinh doanh: nếu 100 triệu tiền quảng cáo tạo ra 1 tỷ doanh thu, tăng ngân sách lên 200 triệu có thể kỳ vọng doanh thu tiếp tục tăng. Trong một giai đoạn nhất định, cách tính này có thể đúng. Nhưng tăng trưởng hiếm khi duy trì theo một đường thẳng như vậy.
Khi doanh nghiệp tăng ngân sách, lượng khách tiếp cận có thể vẫn tăng nhưng chất lượng của nhóm khách hàng tiếp theo chưa chắc giống nhóm ban đầu. Những khách dễ tiếp cận và có nhu cầu rõ thường được chuyển đổi trước. Muốn mở rộng thêm, doanh nghiệp bắt đầu phải trả nhiều tiền hơn để tiếp cận những người ít quan tâm hơn hoặc cần nhiều thời gian hơn để ra quyết định.
Đây là lúc một tín hiệu khá nguy hiểm xuất hiện: chi phí quảng cáo tăng nhanh hơn doanh thu. Marketing vẫn báo cáo thêm lượt tiếp cận, click hoặc lead, nhưng khi nhìn xuống hợp đồng và dòng tiền, CEO không thấy kết quả tăng tương ứng.
Nếu doanh thu chững lại trong tình huống này, câu hỏi không nên chỉ là cần tăng ngân sách thêm bao nhiêu. Điều đáng tìm hiểu hơn là mỗi đồng ngân sách tăng thêm đang tạo ra kết quả khác trước như thế nào.

Quảng cáo có thể giúp doanh nghiệp xuất hiện trước nhiều khách hàng hơn, nhưng từ việc nhìn thấy một thông điệp đến quyết định trả tiền còn là một hành trình dài. Khách hàng phải thấy vấn đề của mình đủ rõ, cảm nhận sản phẩm phù hợp, tin tưởng doanh nghiệp, chấp nhận mức giá và cuối cùng mới đưa ra quyết định.
Vì vậy, khi quảng cáo tạo thêm lead nhưng doanh thu không tăng, nguyên nhân chưa chắc nằm ở quảng cáo. Có thể khách hàng được thu hút bởi một thông điệp nhưng khi gặp sales lại nhận được một câu chuyện khác. Cũng có thể offer chưa đủ hấp dẫn, mức giá không phù hợp hoặc trải nghiệm tư vấn khiến khách hàng dừng lại.
Đó là lý do việc chỉ nhìn vào CPL, số lead hay lượng traffic rất dễ tạo cảm giác hệ thống vẫn đang hoạt động tốt. Marketing có thể hoàn thành KPI của mình trong khi hiệu quả kinh doanh tổng thể lại giảm.
Tình trạng này liên hệ trực tiếp với câu chuyện nhiều khách hàng quan tâm nhưng ít chốt. Nếu điểm nghẽn nằm ở phía sau marketing, đưa thêm khách hàng vào không giải quyết được nó. Doanh nghiệp chỉ làm cho nhiều người hơn đi đến cùng một nơi rồi rời đi.
Một trong những điều khiến điểm nghẽn tăng trưởng khó nhận ra là mỗi bộ phận đều có thể đang hoàn thành KPI của mình. Marketing đạt số lead, sales đủ số cuộc gọi, đội vận hành vẫn giao hàng, nhưng doanh thu cuối cùng không tăng theo lượng nguồn lực đã bỏ ra.
Nếu nhìn từng phòng ban riêng lẻ, rất khó thấy vấn đề. Nhưng khi đặt toàn bộ hành trình cạnh nhau — từ tiền quảng cáo, lượng khách tiếp cận, lead, cơ hội bán hàng, hợp đồng cho tới doanh thu và lợi nhuận — CEO bắt đầu nhìn thấy nơi hiệu suất đang suy giảm.
Có thể trước đây 100 lead tạo ra 10 hợp đồng, còn hiện tại 200 lead chỉ tạo ra 12. Khi đó, việc tăng số lead vẫn giúp doanh thu nhích lên nhưng hiệu quả của mỗi đồng ngân sách đã thay đổi đáng kể. Nếu xu hướng này tiếp tục, doanh nghiệp sẽ phải bỏ ngày càng nhiều tiền chỉ để duy trì cùng một tốc độ tăng trưởng.
Đây là lúc chẩn đoán điểm nghẽn tăng trưởng có giá trị hơn việc tiếp tục tối ưu một chỉ số riêng lẻ. CEO cần nhìn vào mối quan hệ giữa các chỉ số, thay vì chỉ hỏi từng phòng ban có hoàn thành KPI hay không.
Khi chi phí marketing tăng, phản ứng khá tự nhiên là tìm cách giảm giá quảng cáo, đổi agency, thay nội dung hoặc tìm một kênh mới rẻ hơn. Những điều đó có thể cần thiết, nhưng chỉ sau khi doanh nghiệp xác định được hiệu quả bắt đầu giảm từ đâu.
Nếu chi phí để tạo một lead tăng nhưng tỷ lệ chuyển đổi phía sau vẫn ổn định, vấn đề có thể thực sự nằm ở khả năng tiếp cận khách hàng. Nhưng nếu CPL gần như không đổi trong khi tỷ lệ từ lead sang cơ hội bán hàng giảm mạnh, việc tối ưu quảng cáo sẽ không chạm vào nguyên nhân chính.
CEO vì thế không nhất thiết phải bắt đầu bằng hàng chục chỉ số marketing. Có thể bắt đầu bằng một dòng rất đơn giản: Ngân sách → Khách quan tâm → Cơ hội bán hàng → Hợp đồng → Doanh thu → Lợi nhuận. Sau đó so sánh dòng chuyển đổi này giữa các tháng để xem mối quan hệ nào đang thay đổi.
Khi biết chính xác tiền bắt đầu mất hiệu quả ở đâu, doanh nghiệp mới có cơ sở quyết định nên tăng ngân sách, sửa thông điệp, điều chỉnh offer, cải thiện sales hay thậm chí xem lại sản phẩm.
Tăng ngân sách quảng cáo không phải là vấn đề. Nếu hệ thống đang chuyển đổi tốt và thị trường còn đủ dư địa, quảng cáo hoàn toàn có thể trở thành một động cơ giúp doanh nghiệp mở rộng nhanh hơn.
Rủi ro xuất hiện khi doanh nghiệp dùng ngân sách để bù cho một điểm nghẽn chưa được xử lý. Lead ít thì mua thêm lead. Sales thiếu khách thì chạy thêm quảng cáo. Doanh thu chưa đạt thì tiếp tục tăng ngân sách. Cách làm này có thể tạo thêm hoạt động nhưng chưa chắc tạo thêm tăng trưởng.
Đến một thời điểm, doanh thu vẫn có thể tăng nhưng chi phí để tạo ra phần doanh thu mới tăng nhanh hơn. Khi đó doanh nghiệp lại quay về nghịch lý doanh thu tăng nhưng lợi nhuận giảm.
Vì vậy, trước câu hỏi “Có nên tăng thêm ngân sách quảng cáo không?”, tôi cho rằng CEO nên trả lời một câu hỏi khác trước:
“Nếu đưa thêm 100 khách hàng vào hệ thống hôm nay, hệ thống hiện tại có khả năng chuyển hóa họ thành kết quả kinh doanh tốt hơn không?”
Nếu câu trả lời chưa rõ, vấn đề có lẽ chưa nằm ở việc doanh nghiệp cần thêm bao nhiêu tiền cho marketing. Vấn đề là cần tìm ra điểm nào trong hệ thống đang khiến tiền bỏ thêm vào không còn tạo ra kết quả tương xứng.
Tác giả bài viết: Nguyễn Thiệu

Ý kiến bạn đọc
Những tin cũ hơn
Nghệ thuật lãnh đạo bản thân & Quản trị cảm xúc: Chìa khoá thành công
Mô hình kinh doanh của Tiktok đổi mới sáng tạo từ tư duy thiết kế như thế nào?
Tránh Fomo trong kinh doanh và đầu tư: Bạn có đang rơi vào bẫy?
Cách Tìm Kiếm và Xác Định Ý Tưởng Kinh Doanh Tốt
Chuyên gia Nguyễn Hữu Thi huấn luyện tại Trà Vinh: “Tạo vốn & Quản lý dòng tiền hiệu quả”
Thế nào là một ý tưởng kinh doanh tốt?
Góc Nhìn Chuyên Gia: Tại Sao Tư Duy Quan Trọng Hơn Ý Tưởng Trong Hành Trình Phát Triển Bản Thân?
Chuyên Gia: Tiến sĩ kinh tế Nguyễn Hữu Thi
Business Model Canvas: Bí quyết kinh doanh thành công
Văn hóa coaching – Tương lai của quản trị nhân sự hiện đại